چطوری یک دیزاین سیستم بسازیم؟ - قسمت دوم
در بخش اول این مطلب با اینکه یک دیزاین سیستم چی هست و شامل چه بخش هایی است با هم آشنا شدیم. در این بخش دوم...
دیزاین سیستم “بِأَیِ نحوٍ کان” - قسمت اول
دیباچه:
شرکتهای سرآمد، مجموعه قوانینشان در حوزه دیزاین را معمولا با دیگران به اشتراک میگذارند تا هر کسی بتواند از آن استفاده کند. مثلا گوگل، متریال دیزاین را به عنوان استاندارد دیزاین خودش منتشر کرده است. یا IBM دیزاین سیستمی با عنوان کربن دارد. حتی دولت آمریکا U.S. Web Design System را برای هماهنگی هر چه بیشتر سایت های دولتی منتشر کرده است. همه این ها نمونههایی از دیزاین سیستمها هستند.
دیزاین سیستم یعنی چه؟
به مجموعه ای ضروری از قوانین، محدودیت ها و مرامنامه ها که به شکل دیزاین و کد ارائه میشوند را دیزاین سیستم میگوییم. دیزاین سیستم از جزء شروع شده و به کل گسترش مییابد.
دیزاین سیستم سه بخش ضروری دارد:
- قانون: اینکه یک بخش بصری یا یک متن چه شکلی باشد.
- محدودیت: اینکه مثلا نباید خارج از این ۳ رنگ، رنگی استفاده کرد.
- مرامنامه: برای چه کاربری چه چیزی را نشان دهیم.
چالش : انتخاب ایده و شروع فرآیند طراحی
این دومین مطلب از سری مطالبی است که در مورد چالش 6 ماهه می نویسم . به طور خلاصه در این چالش قرار بر این است...
طراحی رابط کاربری ایرانی - تقارن
رابط کاربری ایرانی سعی می کند به ویژگی های هنر ایرانی بپردازد و ببینید که آیا می توان بین این ویژگی ها و طراحی رابط کاربری و رابط تعاملی ارتباطی یافت یا خیر . در قسمت قبلی طراحی رابط کاربری ایرانی . چرا و چگونه؟ – دیباچه به این موضوع پرداختم که چرا ضرورت دارد تا رویکردهای بومی در هر هنری به عرصه شکوفایی برسد و مثال هایی از این دست را بررسی کردم . در ادامه قرار بر این شد که در هر مقاله از این سری به بررسی یکی از ویژگی های هنر ایرانی اسلامی بپردازیم که در این مطلب نوبت به تقارن رسیده است .
هنر ایرانی یا هنر اسلامی :
برخی از دوستان به بنده متذکر شده اند که شما بین هنر اسلامی (هنر اعراب ) و هنر ایرانی باید تمایز قایل شوی و این دو در یک مسیر نیستند . شاید بهتر باشد قبل از هر چیزی چند نکته در این مورد بگویم . تاریخ هنر ایران یک تاریخ هفت هزار ساله است و بدیهی است که در دوران های مختلف ، به یک شکل نبوده است . در دوران هخامنشیان این هنر تآثیر گرفته از هنر عیلامیان بود و در دوره اشکانیان از روم و فرهنگ غرب تاثیر می گرفته . همچنین در 1500 سال اخیر ، هنر ایرانی با هنر اسلامی آمیخته شده است . چیزی که در این بین مهم است این است که هیچ گاه هنر ایرانی تحت تاثیر فرهنگ های مختلف ، چارچوب های خود را از دست نداده است و این ایرانیان بوده اند که با فرهنگ غنی خود ، بر روی سایر فرهنگ ها تاثیر گذاشته اند . به طور خاص در زمینه هنر اسلامی ، شاید به جرات بتوان گفت که بیش از 90 درصد این هنر مبدعان و خالقان ایرانی داشته است . شکل طاق ها و درب ها ، نقش مایه ها و موتیف ها ، گره ها ، نگارگری و تذهیب ، خط و خوشنویسی ، معماری و انواع هنرهای دیگر را ایرانیان به پیش برده اند . قدیمی ترین مسجد ایران که هم اکنون وجود دارد مسجد جامع تاریخانه دامغان است . این مسجد که اساس معماری آن منطبق بر معماری مساجد امروزی است ، از معماری دوران ساسانی تاثیر گرفته است .
مسجد تاریخانه دامغان که در دوران ساسانیان آتشکده بوده است
در خوشنویسی و خطاطی ، گفته شده شش خط مُحَقَّق ، ریحان ، ثُلث ، نسخ ، رِقاع ، توقیع از ابداعات ابن مقلع شیرازی است . همینطور خط نستعلیق و شکسته نستعلیق که از ابداعات ایرانیان است . و از این دست مثال ها در تمامی زمینه های هنری وجود دارد .
در نهایت باید بگویم که فلسفه اسلام که امروزه در هنر ایرانی جریان دارد ، این هنر را شکل داده است و هنر ایرانی نیز در خدمت اسلام درآمده است . به نظر من تمایز بین هنر ایرانی و اسلامی در حال حاضر بازی با کلمات است . پس زمانی که من از مبحثی به نام هنر ایرانی صحبت می کنم ، منظورم هنر ایران باستان و دوران اسلامی با هم است و قصد تفکیک دوران های مختلف هنری را از یکدیگر ندارم .
تقارن :
تقارن عبارت است از نظم و تعادل مبتنی بر تکرار عناصر . تقارن مهم ترین ویژگی "طبیعت" است . چه در برگ یک درخت نگاه کنید و چه در یک حیوان ، مثل پروانه می توانید اثر تقارن را مشاهده کنید . ذهن ما همیشه با طبیعت و تقارن آشنا بوده است ، پس در مواجه با هنر متقارن احساس بیگانگی نمی کند و برایش دلنشین می شود .
تقارن در طبیعت
تقارن ، نظم و هماهنگی از مهم ترین ویژگی های هنر ایرانی است . چه در هنر ایران باستان و چه در هنر اسلامی شما هیچ گاه اثری بی قاعده مشاهد نمی کنید .
انواع تقارن :
سه نوع تقارن وجود دارد : بازتابی ، چرخشی و اتقالی .طراحی رابط کاربری ایرانی . چرا و چگونه؟ - دیباچه
آیا چیزی به اسم رابط کاربری ایرانی می تواند وجود داشته باشد ؟ یک رابط کاربری ایرانی باید چه ویژگی هایی داشته باشد؟ . در سری مقالات "طراحی رابط کاربری ایرانی . چرا و چگونه؟ " سعی دارم با بررسی ویژگی های هنر ایرانی برای سوالاتی که در ابتدا پرسیدم ، پاسخی بیابم . اگر شما هم به این موضوع علاقه مندید با من همراه باشید .
دیباچه
طراحی رابط گرافیکی کاربر (Graphic User Interface) یا طراحی تعاملی (Interactive design) شاخه های نسبتا جدید در طراحی هستند که مورد توجه عموم طراحان به خصوص طراحان گرافیک و طراحان صنعتی قرار گرفته است . این شاخه از طراحی نسبتا جوان است و همراه با رشد تکنولوژی به شدت در حال گسترش است .
بخشی از یک رابط گرافیکی تعاملی
در طراحی UI ما استانداردها و مکاتب مختلفی داریم که اکثر این ها از غرب و جایی که قطب تولید نرم افزار است آغاز شده است . شرکت های بزرگی مثل ماکروسافت ، اپل ، گوگل و ادوبی تقریبا تمام جریان نرم افزاری جهان را در اختیار دارند . طراحان این شرکت ها می توانند مشخص کنند که یک UI خوب چگونه چیزی است .
زمانی که ما تکنولوژی و نرم افزار را وارد می کنیم ، طبیعی است که فرهنگ استفاده و زبان طراحی آن را نیز وارد می کنیم . امروزه زبان طراحی UI یک استاندارد جهانی است .
زمانی که ما تکنولوژی و نرم افزار را وارد می کنیم ، طبیعی است که فرهنگ استفاده و زبان طراحی آن را نیز وارد می کنیم .رابط گرافیکی کاربر پیرو یک سری استانداردها است . مهم ترین خصوصیتی که این استانداردها را شکل می دهند ، کاربران هستند . مشخص است که کاربران با هم متفاوت اند . اینکه شما بخواهید رابط کاربری برای مخاطبان کهنسال طراحی کنید و یا مخاطب کودک ، کاملا ممکن است در نحوه دیزاین ما تاثیر گذار باشد .
یک رابط کاربری مخصوص کودکان
می تواینم کاربران را از نقطه نظر جغرافیایی هم نگاه کنیم . نگاهی که مثلا مردم انگلستان به رنگ قرمز دارند با برخوردی که مردم عراق به این رنگ دارند متفاوت است . شاید در انگلستان قرمز یک رنگ سلطنتی باشد و در عراق یک رنگ جذاب برای بسته بندی مواد غذایی .
پس به طور مثال طراح گرافیک یا طراح صنعتی که می خواهد یک بسته بندی را دیزاین کند ، باید سلایق مختلف مردم در کشورهای مختلف را بشناسد و متناسب با آنها برای طراحی اقدام کند . در تاریخ طراحی گرافیک مثال های زیادی می توان یافت که اشتباه یک طراح در عدم شناخت یک جغرافیای خاص یک محصول تجاری را با شکست مواجه کرده است .
اما آیا این داستان بومی سازی دیزاین در مورد رابط گرافیک کاربر و طراحی تعاملی هم صدق می کند ؟ هم آری و هم خیر .
نرم افزارها و وب سایت ها تا حد زیادی مخاطبان فرامنطقه ای دارند . یعنی اینکه جهانی هستند . به طور مثال Gmail کاربرانی از شرق دنیا تا غرب دنیا با سلایق گوناگون و نژادهای مختلف دارد . زبان طراحی برای این همه مخاطب باید به گونه ای باشد که همه مردم بتوانند با آن در حد معقولی کار کنند . اما اینها دلیل نمی شود که Gmail از طراحی و زبان منطقه ای و بومی غافل شود .
چیزی که امروز ما به عنوان رابط کاربری می شناسیم حاصل تلاش طراحان مختلفی است . UI نرم افزارها و وب سایت ها هر روز در مسیر پیشرفت قرار دارد . ایجاد یک زبان بومی در طراحی رابط کاربری شاید نکته ای باشد که تا به حال زیاد به آن پرداخته نشده است . باید به این نکته توجه کنید که وقتی ما صحبت از طراحی بومی می کنیم ، الزاما به این معنی نیست که یک جغرافیای خاص می تواند طراحی ما را به کار گیرد . بلکه طراحی بومی ، روحی است که می تواند یک طراحی را خاص کند و روحیات کاربران را تغییر دهد .
ما مکاتب متعددی در طراحی گرافیک داریم . مثل مکتب لهستان ، مکتب سوئیس و مکتب ژاپن . در هر یک از این مکاتب ، طراحان مبتنی بر جغرافیا ، فرهنگ و هنر بومی خود اقدام به طراحی کرده اند که نتیجه آن به وجود آمدن مجموعه ای از آثار ارزشمند ، ممتاز و متمایز است .
به طور مثال در مکتب سوئیس که مکتب مورد علاقه من نیز هست ، طراحان گرافیک به "تایپ" اهمیت ویژه ای می دهند . استفاده از حروف به عنوان بخش اصلی اثر ، استفاده از اشکال هندسی و فرم های منظم ، استفاده از فضاهای سفید و استفاده از خطوط از مشخصه های مکتب سوئیس است .
دیزاین در مکتب سوئیس
بر عکس مکتب سوئیس ، مکتب لهستان قرار دارد که تصویر سازی در آن جایگاه اصلی را دارد و به "تایپ" در حاشیه کار نگاه می شود .
به هر حال قصد ندارم که در اینجا در مورد مکتب ها وارد جزییات شوم . هدف ام این بود که فقط بگویم که طراحی گرافیک بومی چیزی است که وجود دارد و می تواند در اقسام مختلف دیزاین و به طور مشخص طراحی UI به کار گرفته شود .
مکتب ایرانی :
همه این مطالب را در دیباچه گفتم تا به این نکته برسم که ما نیاز داریم نسبت به طراحی UI ایرانی نگاه جدی تری داشته باشیم . در سری مقالاتی که از این به بعد در مورد طراحی UI ایرانی خواهم نوشت ، سعی می کنم به بررسی مشخصه های هنر ایرانی بپردازم و ببینم که آیا می توان از این مشخصه ها در طراحی UI هم استفاده کرد یا خیر .
بخشی از پوستر جشن هنر شیراز اثر قباد شیوا
به طور مشخص من تجربه موفقی را در بومی سازی گرافیک و در طراحی پوستر سراغ دارم . طراحی پوستر هم ، زمانی مثل طراحی UI و با ورود دستگاه های چاپ به ایران وارد شد . پس از این منظر طراحی پوستر و طراحی UI هر دو هنرهایی وارداتی هستند . البته وقتی من صحبت از وارداتی بودن یک هنر می کنم به این معنی نیست که آن هنر ریشه و سابقه ای در ایران نداشته است . بلکه به این معنی است که رسانه و شکل برخورد با آن هنر جدید و وارداتی است . بدیهی است که هنر ایرانی - اسلامی ما کهن ، ریشه دار و کاربردی است .
نگاهی به روانشناسی در طراحی لوگو
بحث "روانشناسی" یکی از بحث هایی است که در کنار طراحی گرافیکی لوگو مورد توجه قرار می گیرد . به طور معمول انتخاب رنگ ، یکی از فرآیند های روانشناسی طراحی لوگو است ، اما این فرآیند چیزی بیش از انتخاب رنگ است .
لوگو قصد دارد تا خدمت یا شرکتی را معرفی کند و آن را بشناساند ، اما در روانشاسی طراحی لوگو ، به ماهیت لوگو فارغ از جنبه های معرفی و شناسایی می پردازیم .
تعریف روانشناسی در طراحی لوگو
قبل از هر چیز بهتر است به تعریفی از " روانشاسی طراحی لوگو " بپردازیم . لوگو در زبان یونانی "logos" است و به معنای واقعی کلمه ، به معنی "کلمه" است .لوگو یک "کلمه" بصری است که به کمک آن شما هویتی را به افراد معرفی می کنید . مردم لوگو شما را می بینید و مفهوم آن را به مثل یک زبان درک می کنند.
کلمه لوگو در زبان یونانی
مردم با هم در زمینه های فرهنگی و آموزشی تفاوت هایی دارند . هر شخص متناسب با بینشی که دارد ، برداشت خودش را از لوگوی شما می کند .
کاری که ما در " روانشاسی لوگو " می کنیم این است که لوگو را به بخش های مختلف تقسیم می کنیم و هر بخش را به شکل یک خصوصیت می بینیم . خواهیم دید که هر خصوصیت چه تاثیری بر مردم دارد و چگونه با کنترل این خصوصیت ها می توانیم دهنیت مردم نسبت به لوگو را متناسب با چیزی که می خواهیم ، تغییر دهیم .از انجا که خصوصیت های هر لوگو ممکن است نامحدود باشد و من قصد بررسی همه آنها را ندارم ؛ پس بهتر است به سراغ 2 مورد از مهم ترین خصوصیت ها در طراحی لوگو برویم : رنگ و شکل
نقش رنگ چیست ؟
زمانی که در مورد رنگ لوگو با مشتریان صحبت می کنیم ، معمولا سریع به ما می گویند فلان رنگ یا بهمان رنگ برای این کار مناسب است . متاسفانه در همه جا پر شده است از مقالات رنگ شناسی و چیزهایی مثل اینکه رنگ زرد این معنی را دارد و رنگ قرمز آن معنی را . باید این نکته را دانست که رنگ ها فقط یک معنی ندارند . هر رنگ ممکن است چندین معنی داشته باشد . البته این معانی در کشورهای مختلف و در سطوح اجتماعی مختلف متفاوت است . تصویر زیر تفسیرهای گوناگونی که می شود از رنگ ها داشت را نشان می دهد :
جدول خصوصیات رنگ ها
در طراحی لوگو خواهشا سراغ رنگ های متعدد نروید و تنها یک رنگ را انتخاب کنید . انتخاب تک رنگ به شما اجازه می دهد تا طرح تجاری خود را مبتنی بر یک رنگ و به صورت صحیح به پیش ببرید .
با گذشت زمان مردم لوگوی شما را به آن رنگ و آن رنگ را متناسب با لوگوی شما می شناسند . در زیر چند نمونه را در این باره می بینید :
هر رنگی که برای لوگوی خود انتخاب می کنید ، مطمئن شوید که لوگوی سفید شما روی پس زمینه سیاه و لوگوی سیاه شما بر روی پس زمینه سفید به خوبی دیده میشود . از نظر روانشناسی اینکه لوگو بتواند به شکل مکمل هم خوب دیده شود اهمیت دارد .
چرا برندها به سمت مینیمالیسم می روند ؟
همه شرکت ها به این سمت حرکت می کنند که در دل مشتریان خود جا باز کنند و شناخته شوند . موفقیت شرکت ها تنها وابسته به فروش و میزان سود انها نیست ، بلکه در میزان به رسمت شناختن و محبوبیت "برند" آنها توسط مردم است . "برند" ایجاد احساس انسانی ، نسبت به یک شرکت خاص است . اینکه ما مثلا ، فلان شرکت را به فلان قابلیت بشناسیم . بخشی از "برند" ارتباط بصری است . مجموعه لوگو ، رنگ و ساختار یک شرکت ، به شکلی بصری با ما ارتباط برقرار می کند .
ارتباط بصری و اهمیت آن
هنگامی که شما به شرکت مورد علاقه خود فکر می کنید ، چیزهایی در ذهن شما تداعی می شوند . مثلا ما ماشیت های "ولوو" را به امنیت ، گوگل را به جستجو و آدیداس را به کفش های ورزشی با کیفیت می شناسیم ."برند" کاری می کند تا شما بین خودتان و شرکت مربوطه توسط احساسی منحصر به فرد مرتبط شوید.طراحان غالبا ساختاری بصری "برند" را سامان می دهند . شاید اولین چیزی که در مورد ساختار بصری به ذهن می رسد ، لوگو یک شرکت باشد . اما این مفهوم فراتر از این حرف هاست . طراحی بصری شامل نشانه ، طراحی بسته بندی ، رنگ سازمانی و هر چیزی است که شما با چشمانتان می توانید از یک شرکت ببینید . از قدیم گفته اند که "غقل آدم به چشم شه" . معمولا آدم ها بسیار به دیدن وابسته اند . اگر شما چیزی را نبینید ، شاید گمان ببرید چنین چیزی اصلا وجود ندارد . دیدن یک راه ارتباطی مهم برای شناخت ما از محیط پیرامونی ماست . یک ساختار بصری خوب از یک شرکت به ما حس خوبی از آن شرکت منتقل می کند ، برعکس اگر یک شرکت موفق نتواند ساختار بصری خوبی را سامان دهد ، در ارتباط با مخاطب شکست خواهد خورد .
چرا مینیمالیسم ؟
مینیمالیسم تکنیکی است که در آن طراح سعی می کند فقط چیزهای مهم را نگه دارد و بقیه موارد را حذف کند . مینیمالیسم برای خلاص شدن از چیزهای اضافی و عناصر اشتباهی است .
در نگاه اول شاید طراحی مینیمال ، کار ساده ای به نظر برسد ، اما اینکه واقعا چه چیزی مهم است و اینکه باید در کجا قرار بگیرد ، نیاز به دانش و تجربه دارد .
تایپوگرافی از سیر تا پیاز : تعریف
"تایپوگرافی از سیر تا پیاز" عنوان مجموعه مقالاتی است که سعی دارد تا به تایپ و رابطه آن با تصویر بپردازد . تایپوگرافی از مباحث مهم در طراحی گرافیک است . ردپای تایپوگرافی را امروزه می توانید در بسیاری از رسانه ها مانند پوستر ، مجلات ، روزنامه ها ، رسانه های تصویری ، وب و... ببینید .
امید دارم در مجموعه مقالات " تایپوگرافی از سیر تا پیاز" بتوانم به چند وچون مقوله تایپوگرافی ، نقش آن در طراحی و رابطه آن با یک دیزاین موفق ، آنگونه که باید بپردازم .
تایپوگرافی چیست ؟
معانی مختلفی برای واژه تایپوگرافی در لغت نامه می توانید پیدا کنید . چند تای آنها را در زیر می بینید :تایپوگرافی ، هنر چیدمان تایپ ، برای رسیدن به یک زبان تصویری است .
تایپوگرافی ، هنر پردازش متن ، برای رسانه های چاپی است .
تایپوگرافی عبارت است از انتخاب و طرح ریزی تایپ برای چاپ .از مجموعه تعریف های بالا و همینطور چند تعریف دیگری که از سایر جاها دیده ام می توان اینطور برداشت کرد که :
تایپوگرافی هنری است که در آن طراح می کوشد با تغییر عناصر متن ، مثل اندازه ، فاصله حروف ، شکل حروف ، فاصله خطوط ، پاراگراف بندی و مواردی از این دست زبان بصری برای تایپ به وجود آورد . تایپوگرافی در طیف گسترده ای از امور هنری ، مثل ساخت تیتراژ فیلم ، طراحی گرافیک ، طراحی کتاب های کمیک ، طراحی مالتی مدیا و... کاربرد دارد . تایپوگرافی با خطاطی و دست نویس تفاوت دارد ، هر چند طراح تایپ می تواند از خط و دست نویس نیز برای تایپوگرافی بهره ببرد .اما داستان تایپوگرافی و تعاریف آن وقتی به ایران می رسد جالب می شود . تایپوگرافی جز پدیده های بحث برانگیز در محافل گرافیکی ایران است .
قالبی نو بر تن پیکسلر !
بعد از گذشت یک و سال و اندی از آغاز به کار پیکسلر تصمیم گرفتم تا قالب سایت را تغییر دهم . قالب قبلی سایت به...
نگاهی به طراحی رابط گرافیکی سیستم عامل هادر دهه 80 و 90 میلادی
رابط گرافیک کاربر یا Graphic User Interface ( به اختصار GUI ) به کاربران اجازه می دهد تا به آسان ترین و بهترین روش با سخت...
جشنواره وب ایران و رنجی که می برد
چهارمین جشنوراه وب ایران در 6 دی ماه امسال به کار خود پایان داد . این جشنواره پس از چهار دوره برگزاری اکنون جایگاه ممتازی در میان فعالان حوزه وب و علاقه مندان پیدا کرده است . رسیدن جشنواره وب ایران به جایگاه کنونی قطعا با یک برنامه ریزی درست و کار هدفمند ممکن بوده است . اکنون که مدتی از برگزاری این جشنواره می گذرد می توان به دور از التهاب و حواشی ، نگاهی درست به این جشنواره داشت . بنده در جشنواره های متعدد داخلی و خارجی در حوزه گرافیک و در حوزه نرم افزار شرکت کرده ام . در بعضی از آنها دبیر یا همکار اجرایی بودم. برآیند این تجربیات در جشنواره های گوناگون ، به من آموخته که یک جشنواره برای موفقیت هر چه بیشتر باید اصولی را رعایت کند . اصولی که سطح جشنواره ها را با هم متمایز می کند . نقاط قوت زیادی در جشنواره وب ایران می توان یافت که من قصد پرداختن به آنها را ندارم . نکاتی مثل برنامه ریزی درست ، فرآیند درست ثبت نام ، اطلاع رسانی خوب و از همه مهم تر به نظرم پوشش کامل و زنده جشنواره و بسیاری موارد دیگر . هدف من بیشتر بررسی مسایلی است که با رعایت کردن آنها جشنواره حرفه ای تر و در سطح بهتری بر گزار می شود . مسایلی که جشنواره از نبود آنها رنج می برد . مسایلی که در ادامه مطلب به آنها اشاره کرده ام .
طراحی رابط گرافیکی کاربر برای ویندوز مترو - قسمت نخست
مدتی است که ماکروسافت Windows Phone 7 را با رابط گرافیکی جدیدش به بازار عرضه کرده است . این رابط گرافیکی کاربر را ما با نام " مترو" می شناسیم . اهمیت این طراحی انقلابی و همینطور استفاده از مترو در ویندوز بعدی ماکروسافت ، موسوم به ویندوز 8 ، ما را بر آن داشت تا به بررسی این "رابط گرافیکی کاربر " بپردازیم .
"مترو" یک استاندارد و زبان تازه برای طراحی رابط کاربری است . همانند هر زبانی شما با قوانین و دستور العمل های خاص "مترو" روبرو هستید . به جای اینکه این رابط کاربری ، طبق روش های قبلی برای افراد درگیر با تکنولوژی طراحی شود ، مخاطبان جدیدی را هدف قرار گرفته است . کسانی که مشغول زندگی کردن هستند ، افراد آنلاین و آفلاین و همه کسانی که هر روز به شبکه های اجتماعی می روند تا فعالیت های خود را ثبت و فعالیت های دوستانشان را رصد کنند .