کپی رایت ؟ شاید وقتی دیگر !

۲۶ دی ۱۳۹۲

شاید وقت اش باشه نگاهی جدی تر داشته باشیم به قضیه کپی رایت . موضوع مهم ای که در بین تارهای اخلاق ، قانون و شرع پیچیده شده . از طرفی یک قضیه کاملا اخلاقی هست و از طرف دیگر یک قانون کاملا تجاری .

وقتی از کپی رایت صحبت می کنیم ، دقیقا از چی صحبت می کنیم ؟

قضیه خیلی ساده است ، یک شخصی یا سازمانی اثری معنوی به وجود می آورد . وقتی می گویم  “اثر معنوی” ، در اینجا منظورم ، اثری است که ماهیت فیزیکی و سخت افزاری ندارد . مثل فیلم ، نرم افزار ، کتاب و یا سایر چیزهای مشابه . چیزهایی که شما خیلی راحت می تونید یک نسخه ازش کپی بگیرید یا یادداشت کنید .

اما به شما می گویند که این کار را نکنید . چرا ؟

مهم ترین دلیل اش اینه که برای تولید یک اثر معنوی هزینه ای صرف می شود که باید بخشی از این هزینه را شما به عنوان مصرف کننده آن اثر پرداخت کنید . این یعنی قانون کپی رایت .

کپی رایت قانونی است که به تولید کننده یک اثر این اطمینان را می دهد که اثرش را کسی نمی تواند کپی و یا استفاده کند ، مگر اینکه از تولید کننده اجازه بگیرد ، یا اینکه هزینه تعیین شده را به تولید کننده پرداخت کند . در غیر این صورت کسی که قانون را نقض کند ، مجرم است و حق قانونی و اخلاقی تولید کننده را نقض کرده است .

البته کسانی که قانون کپی رایت را نقض می کنند همیشه وجود دارند و البته تعدادشان هم به هیچ عنوان کم نیست . دلایل فرهنگی ، مالی و عادات اجتماعی مهم ترین دلیل نقض کپی رایت توسط  افراد است .

چرا باید به کپی رایت اهمیت بدهیم  :

نخست – تا بتوانیم از سایر محصولات مشابه لذت ببریم : می خواهید کپی رایت را رعایت نکنید ، حرفی نیست ، اما وقتی یک تولید کننده نرم افزار یا تولید کننده فیلم نتواند هزینه های تولید اثر را جبران کند ، بعید است محصول مشابه یا دنباله ای بر آنچه ساخته است ، عرضه کند .

دوم –  پشتیبانی دریافت کنیم : نرم افزاری را تهیه کرده اید و پول آن را نپرداخته اید ، پس باید خودتان با مشکلاتش دست و پنجه نرم کنید و انتظار پشتیبانی از جایی نداشته باشید . خیلی وقت ها ، کپی رایت یک نرم افزار فقط هزینه پشتیبانی آن است .

سوم – احترام دریافت کنیم : رعایت قانون  کپی رایت منزلت و جایگاه اجتماعی شما را بهبود می بخشد . هزینه برای کپی رایت ، به نوعی هزینه برای “برند” شخصی شما است . دوست دارید انسانی قانون مدار جلوه کنید ، پس رعایت کپی رایت شرط مهمی برای شماست .

چهارم – تا اثر معنوی خودتان را ندزدند : خوب وقتی شما برای اثری که دیگران خلق کرده اند ارزشی قایل نیستید ، انتظار نداشته باشید که دیگری برای اثر شما ارزشی قایل باشد . واقعا حرف طلایی از امام علی نقل شده است : هر چیزی که برای خود می پسندی ، برای دیگران هم بپسند .

پنجم – تا دزد نباشیم : خیلی خوب نیست به کسی لقب دزد بدهند ، معمولا این کار را برای کسانی که کپی رایت را رعایت نمی کنند ، می کنند .

دانلود با لینک مستقیم

دانلود با لینک مستقیم

بی خیال کپی رایت ، ما تو ایران زندگی می کنیم :

این حرف از جهاتی درسته و از جهاتی نه .

درسته به خاطر اینکه در خیلی از موارد رعایت قانون کپی رایت تو ایران با محدودیت هایی همراه خواهد بود .

نخست اینکه کپی رایت همان طور که قبلا گفتم بیش از اینکه اخلاقی باشه ، حقوقی و قانونی است . ما در ایران و در مورد نرم افزارها و یا کتاب های خارجی قوانین مشخصی نداریم . از طرفی خیلی از شرکت ها به صورت یک طرفه ایران را به خاطر مسایل سیاسی و البته ناجوانمردانه ، تحریم کرده اند . بدیهی است که شما اگر هم بخواهید ، نمی توانید از این شرکت ها نرم افزار را به صورت قانونی و در ایران خریداری کنید .

دوم اینکه بر فرض مثال شما نرم افزار مربوطه را خریداری می کنید . طبیعی است که بخشی از هزینه یک نرم افزار که مربوط به پشتیبانی است ، را دور ریخته اید . این کار هم به نوعی ظلم در حق مشتری ، که شما باشید ، خواهد بود .

سوم اینکه قانون کپی رایت یک بحث کاملا حقوقی است ، در ایران اگر شما نرم افزار یا فیلمی خارجی را کپی کرده باشید ، هیچ قانونی را نقض نکرده اید . چه از لحاظ قوانین داخلی و چه از لحاظ قوانین بین المللی .

چهارم اینکه از لحاظ شرعی هیچ مشکلی نخواهید داشت . در ایران بسیاری از مردم مسلمان و شیعه هستند . دقیق خاطرم نیست ، اما چند تن از مراجع گفته بودند که کپی رایت از لحاظ شرعی پیرو قانون کشور است . به این معنی که تا قانون حق کپی رایت را برای نرم افزارهای خارجی به رسمیت نشناسد ، شرع با آن مشکلی نخواهد داشت . همینطور دو تن از مراجع کپی نرم افزار و فیلم های آمریکایی را مصداق نقض کپی رایت ندانسته بودند .

کپی رایت بلی ، ما تو ایران زندگی می کنیم :

باید توجه داشت که تمام دلایلی که در بالا گفتم مربوط بود به نرم افزارها و کتاب های خارجی . حقیقت امر اینه که من به هیچ عنوان برای محصولات خارجی  تابع کپی رایت نیستم و به راحتی آنها را کپی می کنم . البته نه تمام آنها را ، چون برخی از آنها نمایندگی رسمی در ایران دارند . بدیهی است این نرم افزارها در ایران تحت قانون کپی رایت قرار دارند .

اما در مورد محصولات داخلی داستان به شدت متفاوت است . فیلمی را نمی بینم ، نرم افزاری را نمی خرم و یا آهنگی را دانلود نمی کنم ، مگر اینکه هزینه آن را پرداخت کنم .

متاسفانه خیلی از هموطنان ما به راحتی اقدام به دانلود انواع فیلم ها و سریال های ایرانی می کنند . دوست عزیز تهیه این محصولات هزینه بر است و کپی کردن غیر قانونی ما مصداق جرم و در منظر شرعی مصداق گناه است . در ایران مخصوصا قیمت محصولات فرهنگی ، بسیار نازل است و عمدتا شما هزینه بسته بندی و توزیع آن را پرداخت می کنید . در جایی که قیمت یک کتاب ، بیشتر از محتوای کتاب ،  متوجه تعداد صفحات آن است . و قیمت یک DVD سوای محتوای آن در همه زمینه ها نرخی ثابت دارد ، عدم رعایت قانون کپی رایت هیچ توجیهی نخواهد داشت .

باشد که به کپی رایت ، این مساله حقوقی ، اخلاقی و قانونی درست نگاه کنیم .

۲۱ دیدگاه برای "کپی رایت ؟ شاید وقتی دیگر !"

  • ریحا گفته است: دی ۲۶, ۱۳۹۲ در ۲:۲۰ ب.ظ

    راستش با توجه به عنوان پست ، من توقع یه متن دیگه‌ای رو داشتم ، ولی خب در کل میتونم بگم که دیدگاهم خیلی به دیدگاه شما نزدیکه 😉

    پاسخ
    • مهدی خدادادی گفته است: دی ۲۶, ۱۳۹۲ در ۴:۳۶ ب.ظ

      ممنون ریحا عزیز ، خودم هم قصد داشتم یک جور دیگه مطلب را بنویسم . متناسب با تیتر ، ولی یک چیز دیگه ای از کار دراومد !

      پاسخ
  • علی گفته است: دی ۲۶, ۱۳۹۲ در ۶:۰۲ ب.ظ

    ممنون مهدی جان
    مطلب خوبی بود،‌ اما قانون کپی رایت در خیلی از موارد به یه سری زیرساخت اساسی نیاز داره، از روابط خارجی تا قوانین قضایی همونطوری که خودت هم گفتی یه نمونش میشه نرم افزار های اورجینال خارجی
    اما این اخلاق رو میشه بوجود آورد،‌ و شاید اول از همین دنیای وب باید شروع کرد و در خیلی از موارد این رو گسترش داد،‌که واقعا رعایت کپی رایت در وب هم هزینه ای کمتری داره و هم شاید برای شروع خیلی راحتتر باشه، و بعد دنیای واقعی و مردم

    پاسخ
    • بابک گفته است: بهمن ۲۹, ۱۳۹۲ در ۱۲:۰۹ ب.ظ

      من با علی موافقم…
      کپی رایت بخشی از تاملات جهانی هستش…
      تاملاتی که در قالب اقتصاد ازاد و بحث های پایین دستی مانند: روابط بین الملل،جامعه جهانی، اینترپل و … مطرح میشه
      بنده از موافق های سرسخت کپی رایت هستم اما همین قانون از لایه های ۳-۴ معادلاتی هست که باید بهش دست پیدا کرد.

      شما برای رسیدن به همچین جایگاهی باید یک سری پارامترهای جهانی داشته باشین
      اقتصاد آزاد که پیرو آن تعرفه جهانی (که اگر شما موفق بشین ۵۰٪ تعرفه انجم رو دریافت کنین واقعا هنر بزرگی انجام دادین) دریافت و پرداخت جهانی، اینترپل (به عنوان ابزار نظارتی بر صحت انجام روند)

      توی معادله کپی رایت سه طرف برای معداله وجود داره : دنیا (سازش ناپذیر) دولت ایران (سازش ناپذیر) ملت (جورکش اشتباهات سیاست بازان)

      دوست عزیز کپی رایت برای همه ما لازمه و خود من در مقیاس های کوچیک سعی کردم رعایت کنم اما مطمپن باش در مقیاس واقعی از پسش بر نمیایم

      پاسخ
  • آقای نویسانه گفته است: دی ۲۶, ۱۳۹۲ در ۱۱:۱۴ ب.ظ

    تا حدی با حرفت (در مورد بی‌خیال کپی‌رایت) مخالفم.
    نخست اینکه به نظرم کپی‌رایت بیش از اینکه یک چیز قانونی باشه، اخلاقیه. همونطور که احتمالا می‌دونی قوانین ممکنه خیلی وقتا کاملا غلط باشن. این ایران و آمریکا و جاهای دیگه نداره. خیلی وقتا مسائلی تو قانون نیستن ولی کاملا وجدانی و اخلاقیه و به نظر من رعایتش واجب. نقض کپی‌رایت در همون خارج که قانونش هم وجود داره خیلی وقتا امکان‌پذیره. اما این اخلاق عمومیه که باعث میشه کمتر این کار صورت بگیره.
    و دوم اینکه (به نظر من) خیلی از مراجع صلاحیت دادن فتوا در این رابطه ندارن (جدا از اینکه همه چیز را همگان دانند و به خاطر همین (به نظر من) مراجع نمیتونن راجع به همه چیز نظر فقهی بدن)
    حالا اینکه بگیم رعایت کپی‌رایت در ایران کمتر امکان‌پذیره یا تحریمیم و … قابل بحثه.
    ممنون بابت پست

    پاسخ
    • مهدی خدادادی گفته است: دی ۲۶, ۱۳۹۲ در ۱۱:۳۴ ب.ظ

      اول در مورد مراجع باید بگم که معمولا از وجود کارشناسان فن استفاده می کنند . مراجع مثل مدیران یک شرکت هستند . شاید مدیر یک شرکت در همه زمینه های فنی اطلاع نداشته باشد ، اما در مورد روند کلی شرکت و در جزییات با کمک کارشناسان وارد عمل می شود و اظهار نظر می کند . نظر یک مدیر ، ملاک عمل کارکنان است ، هر چند استنباط مدیر درست باشد یا نباشد .

      پاسخ
      • علی گفته است: تیر ۲۴, ۱۳۹۷ در ۱:۳۸ ب.ظ

        البته این برای کسانی خوب است که همیشه دوست دارند بدون چون و چرا زیردست باشند

        پاسخ
    • مهدی خدادادی گفته است: دی ۲۶, ۱۳۹۲ در ۱۱:۴۱ ب.ظ

      وقتی از اخلاق صحبت می کنید ، دقیقا از چی صحبت می کنید . اخلاق اصلا واژه شفاف ای نیست .
      منظورتان از اخلاق چیزی است که اکثریت می گویند . یعنی بسته به نظر اکثریت است . در این صورت عملی که قانونی باشد ، اخلاقی است . چون قانون چیزی است که نمایندگان اکثریت تصویب می کنند .
      اگر منظورتان از اخلاق ، وجدانیات و نیرویی است که در درون انسان هاست ، که من آن را با نام “فطرت” می شناسم . آنگاه بحث دین ، خدا و چرایی وجدان به میان می آید ، و اخلاق در تار و پودی از فلسفه گرفتار می شود و صحبت از “شبه علم” میشود. در این زمینه جای بحث زیاد و حوصله اندک است و من نمی توانم نظر شما را به طور اختصار نه رد کنم و نه بپذیرم .

      پاسخ
  • امیر گفته است: دی ۲۷, ۱۳۹۲ در ۱۲:۴۳ ب.ظ

    سلام آقای خدادادی در اون پست که مراحل ستخت قالبتون دو توضیح دادید اولین طرحی که مد نظرتون بود یعنی عکس اول به نظرم قالب جالبی بود اگر بخوام برای بنده اون قالب رو طراحی کنید ( به همراه کمی تغییرات کوچک ) هزینه آن چقر می شود لطفا برای لنده ایمیل کنید من هم تا جایی که بتونم در خدمتم .

    پاسخ
  • میلاد گفته است: دی ۲۷, ۱۳۹۲ در ۱:۴۰ ب.ظ

    خیلی ها هم برای اینکه جنبه رسمی تری پیدا کنند، متن کپی رایت را به لاتین می نویسند و به صفحه قانون های اینترنتی لینک می دهند، اما وقتی مطالب وب سایت خودشان را می بینی متوجه می شوی خود آن سایت یکی از بزرگترین کپی کنندگان است.

    پاسخ
    • ایمان واعظی گفته است: دی ۲۷, ۱۳۹۲ در ۵:۵۳ ب.ظ

      مقاله خوبی بود، ۵ دلیلی که نوشتی غیر قابل انکار هستند.
      با اجازه میخوام یه چیزی اضافه کنم، این دو حالت رو در نظر بگیرین:
      ۱٫ اثر رو رایگان دریافت میکنید، ولی این اثر با تبلیغات همراه است و یا برای استفاده از بخشهای خاصی از اون (که جزء بخشهای اصلی هم نیست) هزینه پرداخت میکنید.
      ۲٫ اثر خریداری میشه، بدون تبلیغات و با دسترسی کامل به محتویات آن.
      فکر میکنین کدوم بهتره؟
      راستی میلاد همین وب سایتها واژه کپی رایت رو انجوری مینویسند: Copy write

      پاسخ
  • Ata گفته است: دی ۲۹, ۱۳۹۲ در ۸:۲۰ ب.ظ

    سلام
    کلا خوب بود…(چون هیچ کس درباره اش حتی حرف هم نمیزنه، از ترس اینکه مجبور شه برای نرم افزار هایی که داره استفاده میکنه پول بده و این یک شروع بود و خوب بود)
    ولی قبول کنید استفاده و کپی کردن نرم افزار خارجی (البته تقسیم کردن آمریکایی و غیر آمریکایی اینقدر مسخره هست که بهش نپردازم) هم مشکل اخلاقی، عرفی، شرعی و … را دارد.
    به هیچ وجه نمیتونم درک کنم که چه توجیهی برای این دارید؟!
    مشکل عدم دریافت پشتیبانی قابل مطرح شدن هست، ولی به هیچ وجه چیزی نیست که بخاطرش به خودمون اجازه دزدی کردن بدهیم.
    ** مخصوصا برای مواردی که ازشون درآمد کسب میکنیم، مثل فوتوشاپ، آفیس، فونت ها و … .
    اگر منصف باشیم و قصد گول زدن خودمون رو نداشته باشیم، آفیس هم میشه خریداری کرد. اکثر مردم میتونند کسی رو پیدا کنند که ویزا کارت یا پی پال یا … رو داشته باشه.
    خلاصه برای محصولات خارجی همانقدر باید دغدغه داشت که برای محصولات داخلی دارید. مخصوصا مواردی که ازش درآمد دارید، چون درآمد حاصله، شک نکنید حرام است!
    با تشکر

    پاسخ
    • مهدی خدادادی گفته است: دی ۳۰, ۱۳۹۲ در ۱۱:۲۰ ق.ظ

      به هر حال من صرفا نظر مراجع را در مورد کپی رایت اعلام کردم ، که صرفا تابع قانون هست . حلال و حرام بودنش بحث آسانی نیست . چون بحث مالکیت معنوی هست .
      به هر حال اگر روزی زیر ساخت های قانونی فراهم بشه ، من قطعا در مورد نرم افزارهای خارجی هم همان راهی را در پیش خواهم گرفت که در مورد داخلی ها در پیش گرفتم .

      پاسخ
  • امیر گفته است: بهمن ۲۱, ۱۳۹۲ در ۲:۴۹ ب.ظ

    سلام .به نظر من مطلب جالبی بود و نظرم به شما شبیه هست ولی لازم هست در مورد نرمافزار های خارجی دقت کنیم چون بسیاری از اون ها قابل خرید هستند و پشتیبانی هم وجود داره…
    موفق باشید

    پاسخ
  • مهدی رسولی گفته است: بهمن ۲۹, ۱۳۹۲ در ۶:۳۰ ب.ظ

    سلام، هرجقدر هم شما متذکز شوید بازم ایرانیا …. 🙂

    پاسخ
  • فرشاد گفته است: اسفند ۷, ۱۳۹۲ در ۲:۰۱ ق.ظ

    شاید اگر این مبحث کپی رایت در ایران رعایت میشد و بشه، تاثیر بسیار زیادی بر اقتصاد کشور میگذاشت.
    شما به این قضیه نگاه کنید که چقدر مغز و نابغه در ایران هستند؟!
    از نظر من اگر چنین بستری فراهم می بود، ایران یکی از قوی ترین تولید کننده های نرم افزار و علوم جدید فناوری میشد.
    آخه تا کی فرار مغز…! اونقت مردم میان تقصیرها رو میندازن گردن تحریمات و دولت!
    خدا شاهده نصف چیزای جدیدی که الان تو بازارهای غربی و اروپایی تولید میشه من چند سال قبل دقیقا ایدش به ذهنم رسیده بود ولی وقتی میخوای بری عملیش کنی دیگه بقیه رو خودتون میدونید…
    با اجازه ی خودتون اقای خدادادی میخوام این مقاله رو به صورت پوستر دربیارم و اون رو منتشر کنم، باید از یه جایی شروع کرد دیگه.
    من خودم دست به قلم نیستم ولی حداکثر تلاشم رو در این زمینه میکنم.
    ممنون

    پاسخ
  • مجله تناسب اندام گفته است: خرداد ۳۰, ۱۳۹۳ در ۴:۱۶ ق.ظ

    یکی از موضوعاتی که همیشه ذهن من رو درباره‌ی کپی‌رایت به خودش مشغول می‌کرده، سطح درآمد مردم در ایرانه!
    البته هیچ ارتباط مستقیمی بهم ندارن، اما اون شخص اروپایی که ما می‌بینیم هر چیزی حتی یک موسیقی ۲ دقیقه‌ای رو خریداری می‌کنه، واقعا درآمدش اجازه می‌ده که مایحتج مخصوصا دیجیتالش رو بخره.
    اما در ایران چی؟ اصلا فکرش رو کردیم؟ خیلی قضیه‌ی بغرنجیه!

    پاسخ
  • محمد مهدی گفته است: مرداد ۱۳, ۱۳۹۳ در ۲:۲۰ ق.ظ

    آقا من الآن می خوام حق کپی رایت فیلم ها رو رعایت کنم اما چجوری؟
    معمولا وقتی که یک فیلم در شبکه خانگی عرضه میشه و تمام اون DVD ها فروخته میشن، دیگه راهی برای پرداخت حق کپی رایت اون فیلم ها نیست! فیلمی که توی دهه هفتاد ساخته شده دیگه من برای تهیه کردنش راهی بجز دانلود اون ندارم!!!
    اگه راهی هست لطفاً بگید تا من هم بدونم و استفاده کنم!
    ایمن مسئله توی یه دورانی ذهن من رو درگیر کرده بود! 🙂

    پاسخ
    • مهدی خدادادی گفته است: مرداد ۱۷, ۱۳۹۳ در ۴:۲۶ ق.ظ

      همان طور که فرمودید راهی نیست و معمولا اگر هم باشد با دشواری هایی همراه است .

      پاسخ
  • علی دهقان گفته است: آبان ۱۵, ۱۳۹۳ در ۹:۲۵ ب.ظ

    سلام
    خیلی مقاله جالبی بود . دست شما درد نکنه . همونطور که خودم شدیدا به این قانون احترام می زارم , دوست دارم بقیه هم بهش احترام بذارن و اونو به رسمیت بشناسن …
    ممنون

    پاسخ
  • علی گفته است: تیر ۲۴, ۱۳۹۷ در ۱:۳۵ ب.ظ

    دوست عزیز دزدی، دزدی است! چه مراجع بنا به طرز نگاهشان تایید کنند و چه نکنند. البته من این مسئله را خیلی خیلی پیگیر شدم، ساعت ها مطالعه کردم و با دفتر مراجع بحث های زیادی کردم و نتیجه را به اختصار میگویم: <> اگر پایبند به رعایت حقوق دیگران باشیم قطعا خدا مسیر را برایمان بسیار سهل تر میکند، هرچند در ظاهر کارمان سخت تر باشد. برنامه های اوپن سورس راه فرار از این منجلاب اند.

    پاسخ
  • بنویسید و افتخار دهید تا بخوانیم :

    pixeler pixeler